Profesyonel Ceviz Yetiştiriciliği Sertifikalı Ceviz FidanıCeviz Fidanı
03-Ceviz nasıl budanır
03-Ceviz nasıl budanır

 BUDAMA NEDİR?

Meyve ağaçlarının düzgün ve kuvvetli bir taç oluşturmalarını, uzun zaman iyi ve bol ürün vermelerini, verimden düşen ağaçların tekrar verimli hale getirilmeleri için ağaçların toprak üstü organlarına uygulanan kesme, bükme, tomurcuk, sürgün ve yaprak alma işlemlerinin tümüne budama denir.

 

Budama yapılmayan ağaçlarda;

*taç düzensiz gelişir,

*fazla verim nedeniyle dallar kırılır,

*küçük ve verimsiz meyve oluşur,

*sık dallanma sonucu iç kısımdaki dallar ışık almaz,

*kısa zamanda verim düşer,

*periyodisite (ürün bir yıl var ve bir yıl yok) görülür.

 

BUDAMANIN FAYDALARI

*Gövde üzerinde ana dalların sayıları ve dağılışları düzenlenerek meyve ağaçlarının sağlam,düzenli ve dengeli bir taç oluşturmaları sağlanır.

*Meyve ağaçlarının en kısa sürede ürün vermesine yardımcı olunur.

*Güneş ışığından ağacın iyi bir şekilde faydalanması sağlanmış olur.

*Budama ile meyve iriliği,meyve kalitesi ve meyve kabuk renklenmesi artar.

*Ağaç büyüklüğü ve dalların sıklığı direk kontrol altına alına bilir.

*Püskürtülerek yapılan ilaçlamanın etkinliği artırabilir.

*Hastalıklı ve kuru dallar alınarak mücadeleye yardımcı olunur.

*Alet ve ekipmanların çalışabilmesi için gerekli boşluklar oluşturulmuş olur.

*Verimden düşen ağaçlar budama ile gençleştirilerek yeniden verimli ağaçlara dönüşmeleri sağlanır.

*Bazı meyve türlerinde görülen bir yıl çok bir yıl az veya hiç ürün vermeme durumu azaltılmış olur.

*Hasat daha kolay yapılır.

 

 

 

BUDAMANIN GENEL KURALLARI NELERDİR

Meyve ağaçlarının budanma şekli, meyve tür ve çeşidine, ağaçların yaşına, toprak ve iklim koşullarına, budamadan beklenen amaca ve ağacın gelişme gücüne göre değişir. Bu nedenle her meyve tür ve çeşidinin değişik iklim ve toprak koşullarındaki gelişme gücünün ve bunların budamaya karşı gösterdiği tepkilerin iyi bilinmesi gerekir. Ayrıca dalların kesilmesi, bırakılacak ve kesilecek dalların iyi seçilmesi konusundaki genel kuralların da bilinmesi zorunludur. Bazı kurallar aşağıda sıralanmıştır:

BUDAMA ZAMANI

Budama zamanı, meyve ağacının toplu büyümesini, kesime karşı göstereceği tepkiyi, verimini, fizyolojik ve ekonomik ömrünü etkiler.Budama kış ve yaz (yeşil) olmak üzere iki ayrı ve zıt mevsimlerde yapılır.

Kış budama zamanı, kışı ılık geçen yerlerde meyve ağaçlarının kış dinlenmesine girmelerinden sonraki süre, budama bakımından en uygun bir zaman dilimidir.Ancak kışı sert geçen şiddetli donlardan önce,budamanın yapılması doğru olmaz.Meyve ağaçlarını budamak için en uygun dönem, yaprak dökümünü izleyen günlerle ilkbahar gelişme periyodunun başlaması arasında geçen dönemdir

Yaz budaması, yaz boyunca meyve ağaçlarında sürgünlerin seyreltilmeleri, uç alma, bükme, eğme, dalların açılarının genişletilmesi veya daraltılması işlemlerin tümüdür.Yaz budamasında amaç meyvelerin daha iyi renklenmelerini sağlamak, kış aylarında yapılacak budama işlemlerini azaltmak ve derim işleri ile kültürel işlemleri kolaylaştırmaktadır.Yaz budaması özellikle meyve ağaçlarının şekillendirme yıllarında yapılması gerekli olan önemli bir teknik işlemdir.Meyve ağaçlarında, yaz budaması ilkbahar gelişme periyodunun sonu ve yaz gelişme periyodu içerisinde sürgünler odunlaşmaya başladıktan sonra yapılabilir.

 

AMAÇLARINA GÖRE BUDAMA ÇEŞİTLERİ

(cevizde budama ve terbiye şekilleri)

*ŞEKİL BUDAMASI (TERBİYE): Meyve ağaçlarının toprak üstü organı olan taca verilecek şekil ekolojik şartlara ve ağacın morfolojik yapısına göre değişir.Günümüz de dünyada ve ülkemizde en yaygın olarak verilen şekil  ‘Merkezi Lider Terbiye Sistemi’dir .Bu terbiye sistemi elma, armut, kayısı, kiraz, vişne, erik, şeftali ve ceviz gibi birçok meyve türü için en uygun şekildir.Biz burada ceviz türüne uygun olan sistemi sizlere anlatmaya çalışacağız.

Merkezi Lider Terbiye Sistemi”: Bu tip budama şeklini çöğür, MM111, MM106 gibi kuvvetli veya yarı bodur gelişen anaçlar ve cevize uygulamak mümkündür.Genç elma ağaçları ve ceviz için en kolay terbiye sistemi Modifiye lider dal sistemidir.

Cevizler bir anda yapılan fazla ve şiddetli budamalar karşısında ani sitrese girebilen ve  toparlanmaları uzun zaman süren ağaçlardır. Özellikle,yarı dik büyüyen ve erken meyveye yatan, yan dal verimi yüksek ithal fidanlarda dikimin hemen sonrasında budama proğramı hemen  başlatılmalı değişik zamanlarda ve değişik biçimlerde devam ettirilmelidir.

 

 

 Cevizde yapılacak budamalar sırası ile şunlardır                                                                                                                                                  

Göz Budaması: Dalların gövdeye geniş açı yapmaları sağlanır.

Şekil Budaması: Çeşite uygun dengeli  bir taç oluşturur.

Ürün budaması: Meyve periyodisetisini düzene koyar,kaliteyi artırır.

Bakım budaması: Hastalıklı dallar budanarak ağaç gençleştirilir.

 

I.YIL GÖZ BUDAMASI: Açık sahada yetiştirilen aşılı ceviz fidanları genellikle dallanma yapmadan  

Dikine bir  sopa gibi uzayıp giderler.bu tip fidanlarda,ilk yıl tepeleri kesilip göz düşürmeler yapılmadığında , (göz düşürmelerde ağaçlar istenilen formu kazanmış olmalıdır değilse bir sonraki yıla bırakılır)ileride Dar tepe taçlı ve kavak şeklinde dikine  gelişen,gövde ile dar açı yapan dallara sahip ağaç olarak karşımıza çıkar.özellikle  üçüncü yıla girildiğinde orantısız ve dağınık bir büyümenin yanında,dipten çatal şeklinde yukarı çıkan, ağacın bütün enerjisini  sömüren ve gövdeye rakip  daha kalın verim siz kütük Dallarla karşılaşırız.bu durum aynı zamanda ağacın meyve tutma  zamanını geciktirdiği gibi ürün miktarını ve meyve (içlerinin boş kalması,siyahlaşma,küf)kalitesini de düşürür.Sonbahar erken donlarının etkili olduğu bölgelerde ise özellikle göz Düşürmeler bir sonraki yıla ertelenir.

RESMİ BİRLİKTE İNCELİYELİM. 3.yaşında,beslenme sorunu var,meyve tutumu çok az ve daha da önemlisi dikildiği gibi.kalmış.250 fidanlık bir bahçeden örnek fidan.

1,2,3,4,  fazladan kütük dallar ağacın bütün enerjisini almış. 3 yıl hiçbir müdale yok. meyve tutumu yok denecek kadar az. SONUÇ YAZIK OLMUŞ.SADECE FİDAN SATMAKLA BU İŞ BİTMEZ. MÜDAHALE EDİLMEZSE %80 KÜTÜK DALLARDAN OLUŞMUŞ BİR CEVİZ BAHÇESİ OLUCAK.

ÇİFCİLERİMİZ İLK MÜDALEYİ BU ŞEKİLDE BUDAYARAK YAPSIN YARDIM İÇİNDE 24 SAAT ÇEKİNMEDEN BİZİ ARASIN 

TELEFONLA PAZARLIK EDİLEREK ALINAN FİDANLARLA  KURULMUŞ CEVİZ BAHÇELERİMİZİN %85'İ MAALESEF BU DURUMDA

II. YIL ŞEKİL BUDAMASI

Dikimi takip eden yaz ayları başında sürgünler 15-25cm’e ulaşınca şekil verme işlemleri de başlamış olur.Fidanın üst tarafına yakın dik büyüyen bir dal lider dal olarak seçilir.Düğme gözden süren ve 1-2 yıl serbest olarak gelişmesi sağlanan dalların arasında ‘’tacı ‘’ oluşturacak çatı dallar belirlenir.Belirlenen lider dalın 10 cm altından ve 15-20 cm aralıklarla  değişik yönlere bakan, Yaz aylarında süren sürgünlerden 4-6  tanesi ana dal olarak seçilir (1.kat merkezi dallar)

Diğer sürgünler ve  Lidere yakın olup onunla rekabet edecekler çıkartılır.Böylece birinci katı oluşturacak dallar seçilerek 5-6 dallı bir tepe çatısı kurulmuş olur.Bu tür budamaya Değişik doruk dallı (modified leader)şekil budaması Adı verilir..Durgun dönemde birinci katı oluşturan dalların üstünde bulunan lider dalın tepesi 60-70 cm yukarından vurulmalıdır. .Yan dalların ucu 1/4 oranında kesilir.(Sürgün boyları  en az 40-60 cm olucak şekilde gelişmisse,değilse bir sonraki yıla ertelenir)Ayrıca yan dalların ucu lider seçilen daldan aşağıda olmalıdır.Not: kapama sistemlerde fidan arasına gelen dallar çalışma arasına gelen dallardan biraz daha kısa kesilmelidir.Gerekirse fidanın yorulmaması için çalışma arasına gelen dalların uç budaması bir yıl ertelenmelidir.

III.YIL

İyi bir meyve üretimi için güçlü bir tac oluşumuna ihtiyaç vardır ama bu durum Güneş ışığını tac içerisine yansıtmıcak şekilde gelişirse meyve veriminde ve kalitesinde düşüklükler meydana gelir.

 

İç kısımlarda kalan dallarda meyve gözü hatta sürgün gözü teşekkülü de çok az olur.Özellikle yan dal verimi yüksek ithal fidanlarda güneş alan tac yüzeyleri meyve tutarken iç kısımlar boş kalır.Başlangıç olarak  Önceki yılda oluşturulmuş tacın  içerisini sıkıştıran ince dallar dipten tac yüzeyini oluşturan dallarda 1/3 oranında son göz aşağı gelecek şekilde budanır.Hastalıklı dallarda ayıklanarak güneş ışığının iç kısımlara da girmesi sağlanır.ikinci katın oluşturulması:Birinci katın 50-60 cm üzerinden ikinci bir kat oluşturulmalıdır. Birinci katın üstünde bırakılan lider dal üzerinde değişik yönlere bakan 3-4 dal seçilir.Birinci katın son dalı ile ikinci katın başlangıç dalı arasında 30-40cm mesafe olmalıdır.Seçilen Dalların açıları geniş ve  gövde ile dal arası açıda  45-60c arasında olmalıdır. Yeni oluşturulan ikinci katın dalları birincinden daha kısa olmalı böylece alttaki dallar gölgelenmemelidir..

 

 (şekilde  görülen fidandaki eksikleri belirleyelim. 3.yaşına kadar herhangi bir budama uygulanmamış.toprak ıslahı ve bitgi besleme proğramıda yok.haliyle ağaç zayıf kalmış,gelişmemiş ve başlangıçta tepe vumalar yapılmadığı için ikinci katı oluşturucak merkezi dalların sürgünleride çok kısa kalmış.ilk müdahalemiz fazla kütük dalları temizlemek oldu.daha sonra ikinci katı kuracağımız lider dalı seçtik uç budamasını yaptıkki, 2.kat sürgün gelişimimiz güzel olsun.Ayrıca 1.katın merkezi dallarında 1/3 oaranında uç almalar yaptıkki yandallar çıksın ve meyve tutsun.)

 

 6

(2 yaşında birinci kat oluşturulmuş , merkezi dallar bırakılarak 1/3 oranında uç budamaları yapılmış) 

1-2 kütük dallar 3 lider dal

fidanın  fazlalık dallardan temizlenmiş hali

Düzgün giden bir dal lider dal olarak seçilmiş yandalların gelişmesi için lider dalın tepesi vurulmuş

VI-V. YIL ÜRÜN BUDAMASI

Ana dalların ve gerekirse  liderin ucundan 1/3 oranında kesilir.ihtiyaç duyuluyorsa  ana dallar üzerinde bulunan yan dallarda da uç almalar yapılır..Ölü dallar,hastalıklı ve kırılmış dallar budanır. Ağaç çeşidine, toprak ve iklim durumuna göre 8-12 ana dal olgun verim çağında bir ağaçta bulunmalıdır. İhtiyaca göre 3. Bir kat da oluşturulabilir

Şekil  verme işlemi tamamlanan ağaçlarda fizyolojik denge oluşturulmuştur. Kurulan bu dengenin uzun süre muhafaza edilmesi gerekir. Ürün budamasında dikkat edilecek hususlar.

 

*Ana dallar tek tek ele alınmalı, bunlar üzerinde dikine büyüyen birbiri üzerine gelen dallar var ise çıkartılmalıdır.

*Ana veya yardımcı dallardan çıplaklaşmaya yönelenler kısa kesilerek boş yerlerde yeni dalların oluşturulmasına çalışılır.

*Meyve dallarından bir kısmı özellikle yaşlı olanları kesilerek atılır.

*Kuru, hastalıklı veya zayıflamış dallar diplerinden kesilerek çıkarılır.

*Bir ana veya yardımcı dal üzerinde fazla miktarda meyve dalı oluşmuş ise bunlar arasında seyreltme yapılır.

*Verim budamasında dal bükme ve eğmelerine yer verilmemeli, dallar ancak bağ olarak kullanılmalıdır.

*Meyve ağırlığı nedeniyle eğilerek açıları genişlemiş dallar diğer dallara bağlanarak eski hallerine getirilir.

 

BAKIM GENÇLEŞTİRME BUDAMASI

Verimden düşmüş yaşlı ağaçlarda yeniden kuvvetli sürgünler oluşturarak yeni bir taç oluşturulmasına gençleştirme budaması denir. Gençleştirme budamasında önce kurumuş, sık ve birbiri üzerine gelen dallar çıkarılır. Geri kalan dallarda da kısa budamalar yapılarak ağacın tacı küçültülmüş ve yeniden kuvvetli sürgün oluşumu sağlanmış olur. Gençleştirme budaması yapılan ağaçların ana dalları ve gövdeleri üzerinde birçok obur dallar, kuvvetli sürgünler oluşur. Bunlardan yalnız yeni tacın oluşumu için gerekli olanlar bırakılır, diğerleri tamamen çıkartılır.

Budayıcı Budama Sırasında Aşağıdaki Konulara Dikkat Etmelidir;

 *Budamanın şeklini ve dal kesim miktarını,

*Ağacın gelişme gücünü,

*Ağaçtan bir yıl önce alınan meyve miktarını,

*Meyve dallarındaki çiçek tomurcuğunun miktarını,

*Budamaya etkili olabilecek diğer faktörleri…

Budama Sonrasında neler yapılmalıdır?

Budama sonunda çıkan budama artıkları ve bahçe kenarlarındaki çalılıkları kuru bitki parçaları hastalık ve zararlıların en iyi barınak yeridir. Meyve ağaçlarına ve ürünlerine zarar veren bu hastalık ve zararlıların çoğalmaması için bu artıklar yakılmalı veya bahçeden uzaklaştırılmalıdır. Budama sonunda meyve ağaçlarında kış ilaçlamalarının da yapılması zorunludur.

CEVİZ BAHÇELERİNİN DEĞİŞMEZ KURALI.!!!!!!  ÖNCE  BÖLGENİZE UYGUN FİDAN SEÇİMİ VE TOPRAK ISLAHI.SONRA  ZAMANINDA UYGULANAN SULAMA VE GÜBRELEME PROĞRAMI VEDE EN ÖNEMLİSİ 

MEYVE TUTMASI İÇİN  YİNE  ZAMANINDA YAPILAN ŞEKİL VE ÜRÜN  BUDAMALARI.BUNLAR YOKSA ÜRÜNDE YOK.BOŞUNA UĞRAŞMAYIN.

 

SADECE YAŞAM FİDANCILIK 5 YIL ÜCRETSİZ BAHÇE TAKİBİ YAPAR

BİTKİ BESLEME PROĞRAMI

BUDAMALAR

TOPRAK ISLAHI

HASTALIKLA MÜCADELE

teknik destek:  0549 450 55 550549 450 55 55 /  

 

İlyas DÜLGER-Engin PALAOĞLU .zir.müh.

 



Yetiştirici Bilgileri

Ceviz Fidan Çeşitleri

Ceviz Bahçe Kurulumu


Online Dün Bugün Toplam
3 481 244 120140
Bu Web Sitesi Samsun Web Tasarım Tarafından Tasarlanmıştır